Malaysia

Vulnerable
Beijing’s Media Influence Efforts
Tinggi
37 85
Local Resilience & Response
Notable
35 85
Scores are based on a scale of 0 (least influence) to 85 (most influence)

Laporan ini telah dihasilkan sebagai sebahagian daripada projek Pengaruh Media Global Beijing oleh Freedom House. Kajian menemukan bahawa Parti Komunis Cina telah meningkatkan usaha mereka untuk mempengaruhi berita-berita dan informasi yang tersebar secara meluas di seluruh pelosok dunia sejak 2019 dengan menggunakan taktik yang lebih canggih, tersembunyi dan juga secara paksaan. Walau bagaimanapun, wartawan, kumpulan masyarakat sivil dan beberapa bahagian kerajaan telah memberikan respon terhadap kempen ini dengan cara yang dapat mengurangkan kesan-kesannya. Laporan penuh mengenai penemuan kajian dan metodologi kajian ini adalah tersedia dalam bahasa Inggeris, Sepanyol atau Cina. Laporan ini mewakili kajian kes yang mendalam tentang Malaysia.

 

Usaha Pengaruh Media Beijing 

Tinggi

37 / 85

Daya Tahan dan Tindak Balas Tempatan

Ketara

35 / 85

Status 

Lemah

 

Penemuan Utama

  • Usaha pengaruh yang mapan: Usaha pengaruh media oleh kerajaan China di Malaysia kekal mapan sepanjang tempoh liputan diadakan (2019-21), kebanyakannya terbina di atas usaha penembusan yang telah dilakukan pada tahun-tahun sebelumnya. Perjalanan wartawan-wartawan yang menerima subsidi ke Xinjiang meningkat sehingga bermulanya pandemik COVID-19 dan akaun sosial media Cina yang baru telah dibuka, tetapi yang tersebut adalah perkembangan kecil (minor) berbanding dengan aktiviti-aktiviti mempengaruh sebelum tahun 2019.
  • Impak pendapat awam yang terhad: Orang awam Malaysia sangat berwaspada terhadap segala bentuk berita yang dikawal oleh kerajaan dan berita yang memaparkan keraguan atau nilai skeptikal (‘skepticism’) terhadap naratif kerajaan China. Ramai rakyat Malaysia menyifatkan kejayaan pemulihan COVID-19 di negara mereka adalah sebahagiannya kerana bantuan daripada China, tetapi majoriti orang awam merisaukan pengaruh strategik dan ekonomi kerajaan China, khususnya mengenai jejak mereka yang semakin meningkat di Laut Cina Selatan. Tinjauan rakyat Malaysia baru-baru ini secara konsisten mempamerkan peningkatan kewaspadaan dan keraguan terhadap motif kerajaan China di rantau ini dan di peringkat antarabangsa (lihat Impak).
  • Capaian luas penulisan diplomatik: Kedua-dua duta China yang berkhidmat antara 2019 dan 2021 sangat aktif dalam menerbitkan op-ed dan mengambil bahagian dalam temu bual, mencari hadirin dalam pelbagai saluran popular dalam bahasa Melayu, Cina dan Inggeris (lihat Propaganda).
  • China Radio International dan kandungan media tempatan dalam bahasa Melayu yang lain: China Radio International ialah satu-satunya media negara China yang disasarkan kepada majoriti penduduk berbahasa Melayu, dengan lebih 600,000 pengikut di Facebook. Beberapa media berbahasa Melayu, termasuk agensi berita Bernama dan Sinar Harian pernah secara berkala menerbitkan semula kandungan media negara China (lihat Propaganda).
  • Pengaruh kuat terhadap media berbahasa Cina, termasuk melalui maklumat yang salah: Etnik Cina merangkumi 25 peratus populasi penduduk Malaysia. Sembilan puluh peratus daripada media berbahasa Cina di negara ini dikawal oleh taikun Cina-Malaysia yang mempunyai kepentingan perniagaan yang kukuh di China. Barisan editorial saluran ini yang masing-masing didominasi oleh naratif pro-Beijing dan media berbahasa Cina kurang menerbitkan topik sensitif mengenai politik berbanding rakan seangkatan mereka yang berbahasa Inggeris dan Melayu. Kempen penyampaian informasi yang salah (‘disinformation’) dalam bahasa Cina secara global telah menembusi media diaspora China di Malaysia mengenai topik-topik seperti protes pro-demokrasi di Hong Kong (lihat Propaganda).
  • Lawatan ke Xinjiang untuk wartawan dan ahli politik: Perjalanan bersubsidi ke negara China yang membawa ahli politik dan wartawan berbahasa Melayu dan Cina ke Xinjiang meningkat pada 2019 tetapi telah dihentikan semasa wabak pandemik COVID-19 melanda. Kedua-dua wartawan dan ahli politik mengulangi titik perbincangan tentang negara China sekembalinya mereka ke Malaysia. The Star, sebuah akhbar berbahasa Inggeris popular yang dikawal oleh Persatuan Cina Malaysia, kerap mengukuhkan naratif kerajaan China tentang Xinjiang. Walau bagaimanapun, liputan kritikal mengenai pencabulan hak asasi manusia di rantau ini daripada saluran berita antarabangsa masih terus dipaparkan di saluran media utama yang lain (lihat Propaganda).
  • Tindak balas terhadap laporan kritikal dan penapisan kendiri (‘self-censorship’): Kerajaan China menyekat laman web Malaysiakini, sebuah saluran berita dalam talian yang terkemuka, di China berikutan laporan yang mengkritik pihak berkuasa China. Sebuah lagi saluran berbahasa Cina yang mengkritik Beijing telah dinafikan permit operasinya oleh Kementerian Dalam Negeri negara Malaysia. Malah, kementerian tersebut secara jelas menyentuh tentang keperluan untuk memelihara hubungan dua hala antara Beijing dan Kuala Lumpur sebagai asas jawapan terhadap penafian permit operasi. Pegawai kedutaan China dilaporkan telah menghubungi wartawan-wartawan dan pemilik-pemilik saluran media untuk menyatakan rasa tidak senang terhadap artikel atau naskhah tertentu yang kadang-kala disertai dengan ancaman terhadap hasil pengiklanan oleh mereka. Jelas terdapat budaya penapisan kendiri (‘self-censorship’) dalam kalangan wartawan berbahasa Cina yang sentiasa berwaspada dengan laporan bersifat kritikal yang boleh mengakibatkan sebarang tindak balas atau menjejaskan hubungan dua hala (lihat Penapisan).
  • Bahagian pasaran yang kukuh untuk aplikasi dan peranti berasaskan PRC: Aplikasi perkongsian kandungan—termasuk perkhidmatan mesej seperti WeChat, aplikasi video pendek seperti TikTok, platform penstriman langsung seperti Bigo dan agregator berita seperti Dong Bao—yang dimiliki oleh syarikat yang berpangkalan di Republik Rakyat China semuanya adalah antara sepuluh aplikasi paling banyak dimuat turun di Malaysia. Beberapa saluran media dan ahli politik tempatan mempunyai akaun di dalam aplikasi-aplikasi tersebut, menjadikan mereka terdedah kepada penapisan atau manipulasi di masa hadapan oleh firma yang berada di bawah tekanan pihak berkuasa China. Walau bagaimanapun, tiada insiden sedemikian direkodkan pernah berlaku dalam tempoh liputan (lihat Kawalan ke atas infrastruktur).
  • Media yang pelbagai dengan liputan kritikal yang semakin meningkat: Landskap media Malaysia menawarkan daya tahan terhadap naratif media negara China melalui ketersediaan (‘availability’) pelbagai liputan kritikal mengenai negara China dan pengaruh orang-orang China, termasuk menggunakan liputan berita asing (lihat Ketahanan dan tindak balas).
  • Kelemahan undang-undang dan kekurangan pengawalseliaan kendiri (‘self-regulation’) media: Malaysia sehingga kini masih belum mempunyai majlis akhbar yang menetapkan garis panduan etika bagi wartawan, dan tiada had undang-undang terhadap pemilikan silang (‘cross ownership’) atau pemilikan partisan terhadap media. Kebanyakan saluran media Malaysia sama ada secara langsung atau tidak langsung dikawal oleh parti politik, menyebabkan mereka terdedah kepada pengaruh politik. Pengawalan yang ketat kerajaan terhadap media tradisional dan kesediaan untuk menggunakan hasutan dan undang-undang sebagai tindak balas terhadap laporan kritikal telah mengekang kerja-kerja bersifat penyiasatan dan menggalakkan penapisan kendiri dilakukan (lihat Ketahanan dan tindak balas).

 

 

Latar Belakang

Malaysia ialah sebuah negara dengan sistem raja berperlembagaan dan berstatus Separa Bebas (‘Partly Free’) di dalam Freedom in the World 2022, edisi terkini laporan tahunan Freedom House mengenai hak berpolitik dan kebebasan sivil1 , dan status Separa Bebas (‘Partly Free’) di dalam Freedom on the Net 2021, kajian tahunan Freedom House berkaitan dengan kebebasan internet.2 Pada tahun 2018, gabungan politik Barisan Nasional (BN) yang telah memerintah Malaysia sejak negara itu merdeka pada 1957 kehilangan kuasa kepada Pakatan Harapan (PH), pakatan pembangkang yang diketuai oleh bekas perdana menteri, Mahathir Mohamad. Kerajaan pimpinan Mahathir telah membuat beberapa pembaharuan politik yang sedikit terhad. Walau bagaimanapun, berikutan krisis politik pada awal tahun 2020, gabungan pemerintah baharu dengan parti-parti yang berpusat kepada rejim pra-2018 telah mengambil alih kuasa kerajaan.3 Pada Ogos 2021, BN memperoleh semula kuasa di bawah pimpinan Perdana Menteri Ismail Sabri ketika negara sedang diambang kerisauan terhadap kebebasan yang semakin terhad dan sempit.4

Gara-gara pemilik media yang mempunyai hubungan politik yang rapat serta rejim pelesenan yang ketat, kerajaan Malaysia telah sekian lama mengekalkan pengaruh penting ke atas media tradisional.5 Walau bagaimanapun, sepanjang beberapa dekad yang lalu, pelbagai saluran digital dan dalam talian alternatif muncul di samping akses internet yang semakin meningkat. Beberapa telah ditutup sejak itu, sebahagiannya disebabkan oleh kekurangan kewangan yang berkaitan dengan COVID-19.6 Namun, saluran sedemikian menawarkan kepelbagaian sumber berita, termasuk laporan penyiasatan. Penggunaan akhbar juga menurun semasa wabak COVID-19 iaitu jatuh kepada 24 peratus pada tahun 2021.7 Sebagai perbandingan, majoriti besar rakyat Malaysia menggunakan sumber televisyen atau dalam talian, termasuk media sosial, untuk mengakses berita terkini8 . Facebook, WhatsApp dan YouTube ialah platform media sosial yang paling popular untuk penggunaan berita.9 Penggunaan radio di Malaysia juga tinggi, mewakili lebih daripada 94 peratus penduduk mengikut satu anggaran pada tahun 2022 walaupun popularitinya sebagai sumber berita tidak begitu jelas.10

China dan Malaysia telah menjalinkan hubungan diplomatik pada 31 Mei 1974. Hubungan tersebut telah menyaksikan ketegangan yang berlaku secara berkala disebabkan layanan pihak berkuasa Malaysia serta kesetiaan yang dirasakan terhadap sesetengah kelompok komuniti masyarakat Cina Malaysia. Ahli-ahli kumpulan ini yang membentuk 21 peratus daripada populasi penduduk negara dalam sejarah telah disifatkan sebagai orang luar dan terdedah kepada diskriminasi kaum oleh ahli majoriti Melayu.11 Pada tahun 1991, Malaysia di bawah pentadbiran Perdana Menteri Mahathir Mohammad telah menjadi negara anggota yang pertama bagi Persatuan Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) untuk mendapatkan kerjasama ekonomi dengan negara China, menyediakan asas bagi penglibatan sengit antara Beijing dengan Asia Tenggara pada hari ini. Pelaburan negara China di Malaysia berkembang dengan pesat apabila pelbagai sudut pentadbiran Malaysia menyokong penglibatan yang lebih erat, terutamanya melalui Inisiatif Jalur dan Jalan China (‘China’s Belt and Road Initiative’) (BRI) yang disertai Malaysia pada tahun 2017.12 Namun begitu, pencerobohan China ke perairan Malaysia pada tahun 2013 dan tahun 2015 ternyata telah menyumbang kepada faktor ketegangan dua hala bagi kedua-dua negara ini walaupun ekonomi dan hubungan diplomatik semakin erat.13

Pada tahun 2015, Perdana Menteri Najib Razak dan beberapa orang-orang penting dalam kerajaan telah terlibat dan terbabit dengan skandal rasuah yang menyelubungi dana 1Malaysia Development Berhad (1MDB).14 Pegawai negara China dilaporkan telah menawarkan diri untuk untuk mencari jalan dan menembusi pejabat wartawan Wall Street Journal yang menyiasat mengenai skandal 1MDB tersebut, dan sebagai balasan, Najib didakwa telah meluluskan rancangan untuk menggunakan pembiayaan China untuk menyelamatkan negara tersebut.15 Pada tahun 2018, kesan daripada skandal 1MDB dan kebimbangan bahawa projek mega yang dibiayai China seperti Laluan Rel Pantai Timur (ECRL) menyumbang kepada rasuah dan beban kewangan yang tidak mampan di negera itu menyebabkan pelantikan semula Mahathir, seorang individu pemimpin yang lebih bersikap skeptikal terhadap China. Mahathir telah membatalkan beberapa projek BRI dan memberi amaran terhadap sebarang "bentuk kolonialisme baharu" semasa lawatan perdana menteri China Li Keqiang pada Ogos tahun tersebut.16 Pada Oktober 2018, Mahathir telah membenarkan 11 etnik Uyghur yang sebelum ini ditahan kerana merupakan pendatang haram untuk pergi ke Turki serta berjaya mengelak daripada tunduk terhadap permintaan ekstradisi daripada Beijing.17

Hubungan antara Malaysia dan China menjadi sedikit damai pada sekitar tahun 2019 apabila Mahathir berjaya merunding semula berkenaan dengan projek ECRL. Pada tahun tersebut, beberapa orang menteri dan timbalan menteri Malaysia dilaporkan melawat China kira-kira hampir 30 kali manakala lebih 50 timbalan menteri atau delegasi peringkat tinggi China telah hadir melawat Malaysia.18 Namun begitu, pada Jun 2021, duta China telah dipanggil pulang selepas peristiwa pesawat tentera China terbang ke ruang udara Malaysia, dan susulan itu Menteri Luar Malaysia membuat kenyataan bahawa "memiliki hubungan diplomatik mesra dengan mana-mana negara tidak bermakna kita akan berkompromi dengan keselamatan negara kita."19 Namun peringatan awam seperti ini agak jarang-jarang berlaku.20 Secara umumnya, pentadbiran Mahathir telah mengambil langkah berhati-hati untuk tidak menerima kritikan terhadap pelaburan China atau pencerobohan Beijing ke Laut China Selatan dengan terlalu mendalam.21 Sehingga tahun 2021, China kekal sebagai rakan dagangan terbesar bagi Malaysia, meneruskan rentak setelah hampir 12 tahun22 dan Perdana Menteri Ismail Sabri telah dilihat mengambil pendekatan yang lebih mesra terhadap Beijing.23 Pada Disember 2021, sebuah negeri Malaysia di bawah pentadbiran barisan pembangkang telah meluluskan ECRL selepas menyekat projek tersebut sebelum ini serta telah mencadangkan penjajaran semula yang lebih luas.24 Pun begitu, beberapa projek lain yang berkaitan dengan China masih lagi dihentikan dan tidak diteruskan.25

Usaha pengaruh media Beijing Propaganda dan promosi terhadap naratif yang digemari Naratif utama:

Naratif negara China di Malaysia adalah mengikut pakej propaganda China yang standard: Gabungan daripada membina hubungan yang baik, promosi positif berkenaan China dan model tadbir urus Parti Komunis China (PKC), serta naratif balas (‘counternarratives’) terhadap kritikan antarabangsa, terutamanya dari Amerika Syarikat. Pegawai rasmi China menekankan "persahabatan" yang berterusan antara Malaysia dan China serta menegaskan bahawa inisiatif seperti Belt and Road Initiative memberi manfaat kepada kedua-dua negara.26

Satu topik yang lazim dibincangkan mengenai naratif negara China di Malaysia ialah pertikaian kedaulatan di Laut China Selatan (LCS). Kepentingan wilayah China adalah terkandung di dalam retorik untuk "mengekalkan keamanan dan kestabilan," yang memberi gambaran bahawa kuasa asing lain sedang berusaha untuk menguasai ruang ini (atau secara tidak adil menggambarkan PKC sebagai penceroboh), dan bahawa Beijing sedang memastikan ketenteraman dan keselamatan serantau.27

Usaha untuk melenyapkan bukti penahanan besar-besaran di Xinjiang dan kekejaman lain oleh kerajaan China terhadap Uyghur juga adalah perkara yang lazim. Isu penderaan sebegini amat menarik minat orang Islam Malaysia yang membentuk lebih 60 peratus penduduk di negara ini.28 PKC menggambarkan diri mereka sebagai suatu komuniti yang menghormati kebebasan beragama. Naratif yang bertujuan untuk memutihkan dasar atau polisi parti negara di Xinjiang adalah termasuk menggambarkan wilayah tersebut sebagai destinasi pelancongan utama,29 dan menekankan persamaan dalam cara budaya Islam disambut di China dan Malaysia.30 Naratif-naratif lain yang kelihatan memberi respon terhadap laporan yang boleh dipercayai mengenai pencabulan hak yang serius termasuklah bagaimana kerajaan China membenarkan (daripada memusnahkan) tapak keagamaan atau membenarkan restoran halal (dan bukan mengharamkannya).31 Kenyataan rasmi telah mengecam “laporan media Barat” mengenai Uyghur dan minoriti lain yang ditahan di wilayah Xinjiang sebagai “separuh kebenaran yang disensasikan”.32

Akhir sekali, COVID-19 adalah suatu tema yang berterusan dalam naratif media negara China sepanjang tahun 2020 dan 2021. Pada awal pandemik melanda, PKC menampilkan China sebagai sebuah negara yang rendah diri dan sedang bergelut untuk mengharungi wabak tersebut dan berdiri dalam solidariti dengan anggota ASEAN yang lain untuk memerangi krisis COVID-19 ini.33 Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) sering dirujuk untuk mengesahkan naratif Beijing bahawa mereka telah berjaya mengawal wabak dengan bertanggungjawab pada bulan-bulan terawal pandemik itu melanda dunia.34 Semasa pelancaran vaksin pada penghujung tahun 2020, China digambarkan sebagai sebuah negara yang berkebajikan serta terlibat dalam penyelidikan, pengeluaran dan pengedaran vaksin yang berkesan kepada negara rakan BRI termasuk Malaysia.35

Kaedah utama bagi penyebaran kandungan:

Kandungan media negara China berjaya mencecah khalayak di Malaysia melalui pelbagai saluran yang mana kadangkala adalah secara langsung dan pada waktu lain pula ditapis melalui pelakon tempatan. 36

Op-ed diplomat China, jangkauan media swasta dan kehadiran media sosial: Kedua-dua duta yang berkhidmat di Malaysia semasa tempoh liputan laporan dibuat adalah pengulas media yang agak aktif. Bekas duta besar China ke Malaysia iaitu Bai Tian yang berkhidmat dari November 2017 hingga Disember 2020 telah menerbitkan sekurang-kurangnya 15 op-ed mengenai isu seperti Xinjiang, COVID-19 dan BRI sepanjang tempoh perkhidmatannya. Ulasan Bai menemui kelompok khalayak yang luas termasuklah kelompok pembaca dalam Sin Chew Daily berbahasa Cina, saluran berbahasa Inggeris popular seperti Malaysiakini, The Star, New Straits Times dan Malay Mail dan akhbar berbahasa Melayu popular seperti Sinar Harian dan Berita Harian.37 Malah media seperti Malaysiakini yang mengkritik kerajaan China juga menerbitkan op-ed duta tersebut. Duta Besar China iaitu Ouyang Yujing yang menyandang jawatannya pada Disember 2020, telah mengekalkan rentak yang sama dengan menerbitkan sekurang-kurangnya lima wawancara bertulis dan juga op-ed menjelang akhir Disember 2021 merentasi pelbagai saluran termasuk Sin Chew Daily, The Star dan New Straits Times. Kedutaan China di Malaysia juga berhubung terus dengan wartawan tempatan. Kakitangan kedutaan kadangkala menganjurkan sesi ‘Town Hall’ tertutup untuk media Malaysia dan pihak berkepentingan lain yang menyentuh isu-isu sensitif termasuk mengenai Xinjiang, projek pembangunan China yang kontroversial "Forest City," dan beberapa topik lain.38 Para wartawan melaporkan bahawa mereka menghargai sesi tersebut kerana mereka berkesempatan untuk berkomunikasi secara langsung dengan pihak berkuasa China dan pihak berkepentingan yang lain.39 Kedutaan China juga mengekalkan kumpulan WhatsApp tertutup dengan wartawan-wartawan bagi memastikan diplomat China boleh dihubungi secara terus untuk memberikan kenyataan rasmi mengenai sebarang perkembangan berita.40 Setakat Disember 2021, laman Facebook kedutaan China di Malaysia yang didaftarkan pada April 2018 mempunyai kira-kira 70,000 pengikut.41 Halaman berbahasa Inggeris yang kerap menyiarkan kandungan video-video telah menerima tahap penglibatan yang tinggi (high levels of engagement) (dengan pengikut / pengguna Facebook). Siaran laman Facebook tersebut kerap menerima lebih daripada 50 tanda suka (likes) yang selalunya mencecah hingga ratusan tanda suka. Halaman Instagram kedutaan yang juga dalam bahasa Inggeris dan diwujudkan pada Mac 2020 pula mempunyai kurang daripada 4,000 pengikut setakat Disember 2021 dan tidak menerima banyak penglibatan (engagement) berbanding dengan di Facebook.42 Kebanyakan siaran media sosial kedutaan adalah tidak mengandungi kandungan yang berbahaya, dengan kandungannya adalah mengenai aktiviti diplomatik, pelancongan dan perdagangan. Walau bagaimanapun, kadangkala terdapat dakwaan yang bersifat mempertikaikan (contentious claim) termasuk cabaran terhadap kritikan mengenai dasar Beijing di Xinjiang dan cadangan bahawa kuasa asing telah mencetuskan protes di Hong Kong baru-baru ini, yang ternyata cenderung untuk mendapatkan respon yang begitu kuat daripada pengguna media sosial.43 Media Malaysia menerbitkan semula kandungan media negara China, menguatkan naratif pilihan Beijing di Xinjiang: Saluran media berbahasa Inggeris seperti The Star dan saluran media berbahasa Melayu seperti Sinar Harian kadangkala menerbitkan semula kandungan berita daripada Xinhua. Pada tahun 2020, Sinar Harian telah menerbitkan dua artikel bertajuk “Masjid di Xinjiang Dinaik Taraf”44 dan “Perobohan Masjid di Xinjiang Tidak Benar,”45 dengan label “Xinhua” disertakan dalam cetakan sukar dibaca di penghujung artikel. The Star juga merupakan sebahagian daripada Rangkaian Berita Asia (Asian News Network), sebuah platform perkongsian kandungan yang beribu pejabat di Singapura yang turut merangkumi China Daily milik kerajaan China.46 Disebabkan hubungan ini, The Star telah menerbitkan sekurang-kurangnya 16 buah artikel daripada China Daily pada tahun 2020 dan 2021 sahaja. Secara lebih tidak langsung, The Star telah mengambil barisan editorial yang mengukuhkan lagi kandungan media negara China dalam beberapa laporan asalnya mengenai Xinjiang. Lapan daripada sembilan artikel yang dipilih secara rawak tentang Xinjiang di saluran yang diterbitkan semasa tempoh liputan laporan mempunyai tajuk seperti "Xinjiang adalah Syurga di Bumi" dan "Xinjiang Bangkit dari Abu Keganasan."47 The Star mempunyai pihak berkepentingan terbesar Persatuan Cina Malaysia (MCA), salah satu parti politik tertua di Malaysia yang mewakili orang Cina Malaysia dan ahli kerajaan campuran yang memerintah. MCA telah menandatangani memorandum persefahaman (MOU) dengan PKC.48 Media yang mesra bahasa Cina: Sehingga Julai 2021, etnik Han Cina mewakili minoriti terbesar Malaysia yang berjumlah lebih 7 juta dan merangkumi hampir satu per empat daripada populasi penduduk.49 Sehubungan dengan itu, media berbahasa Cina boleh dianggap sebagai sebahagian daripada media arus perdana di Malaysia. Malah, Malaysia telah lama dianggap sebagai salah satu negara dengan persekitaran akhbar berbahasa Cina yang paling teguh di luar China. Anak syarikat cawangan berbahasa Cina yang berasaskan Melayu juga terdapat di Amerika Syarikat dan negara lain.50 Terdapat tiga belas akhbar berbahasa Cina di Malaysia: Enam di semenanjung Malaysia, di mana kira-kira 80 peratus penduduk negara tersebut berpangkalan dan tujuh di negeri Sabah dan Sarawak.51 Kebanyakan cawangan besar yang merangkumi hampir 90 peratus pasaran bahasa Cina di semenanjung Malaysia – Sin Chew Daily, China Press, Nanyang Siang Pau, Guang Ming – dimiliki oleh Media Chinese International (MCIL), sebuah syarikat yang diketuai oleh Tiong Hiew King, seorang taikun kayu yang berpangkalan di Sarawak yang mempunyai hubungan perniagaan yang kukuh dengan China.52 Sin Chew Daily juga merupakan sebahagian daripada Rangkaian Berita Asia.53 Media berbahasa Cina di Malaysia berjaya menghasilkan sejumlah besar laporan asal. Keempat-empat kertas kerja MCIL, termasuk Sin Chew Daily—dengan 1.5 juta pembacanya yang dilaporkan54 —mempunyai barisan editorial yang agak bersifat pro-Beijing khususnya apabila berkaitan dengan kandungan asal. Tetapi liputan berita mereka di negara China juga adalah termasuk kandungan yang lebih kritikal daripada sumber antarabangsa (lihat Ketahanan). Kandungan yang diambil dari pelbagai media asing sering disatukan menjadi sebuah artikel tunggal.55 Keempat-empat kertas kerja secara umumnya memberikan liputan positif mengenai kerjasama ekonomi antara Kuala Lumpur dan Beijing, dan secara konsisten juga meliputi ucapan Xi Jinping. Kandungan yang menyimpang (daripada maksud asal)—termasuk maklumat yang salah secara terang-terangan—daripada media negara China dan cawangan pro-PKC yang lain telah mencecah hingga ke media bahasa Cina di Malaysia dalam tempoh liputan. Sebagai contoh, selepas media negara China dan media pro-Beijing di Hong Kong menghasilkan artikel yang mengandungi kritikan meluas terhadap gerakan pro-demokrasi Hong Kong era 2019–20, sebahagian daripadanya adalah berdasarkan dakwaan palsu, media bahasa Cina arus perdana Malaysia meniru kebanyakan kandungan ini dan sering mencetak semula keseluruhan kandungan cerita tanpa mengenal pasti sumber asal.56 Cerita sedemikian termasuk dakwaan tidak berasas bahawa penunjuk perasaan Hong Kong telah menyerang bas sekolah yang membawa kanak-kanak kecil dengan koktel Molotov dan bahawa pertemuan penunjuk perasaan dengan seorang diplomat Amerika adalah bukti bahawa pergerakan demokrasi Hong Kong dikawal oleh pelakon asing.57 Beberapa cawangan berbahasa Cina Malaysia menyiarkan cerita ini di halaman Facebook dengan ratusan atau ribuan pengikut.58 Kehadiran negara China di televisyen dan media sosial: Pengaturcaraan oleh penyiaran milik kerajaan China, CCTV, boleh diakses di penyiaran saluran tempatan Astro, yang mempunyai lebih 70 peratus kadar capaian keseluruhan isi rumah Malaysia.59 Bagi media sosial, satu saluran pengaruh utama ialah versi Bahasa Melayu bagi China Radio International (CRI), Radio Antarabangsa China, yang mempunyai bilangan pengikut Facebook melebihi 600,000 pada Disember 2021.60 Akaun tersebut menerima perhatian yang konsisten tetapi terhad, dan siaran lazimnya membincangkan berita dari China dan bukannya isu tempatan yang menarik. Siaran semasa tempoh liputan adalah termasuk video yang mendakwa bahawa orang Barat mengawal penunjuk perasaan Hong Kong.61 Pada tahun 2019, CRI bekerjasama dengan Institut Bahasa dan Kesusasteraan Malaysia (DBP), sebuah agensi kerajaan yang bertanggungjawab menyelaras penggunaan Bahasa Melayu dan sastera Bahasa Melayu di Malaysia untuk menerbitkan dua buku berbahasa Melayu yang menunjukkan budaya dan sejarah orang Cina dari perspektif orang Cina.62 CRI juga mempunyai laman web berbahasa Melayu yang sebahagian besarnya memaparkan terjemahan bahasa Melayu bagi artikel biasa.63 People’s Daily yang merupakan jurucakap rasmi PKC dan agensi berita negara China Xinhua kedua-duanya mempunyai biro fizikal di Malaysia. Pejabat Xinhua terletak di dalam bangunan yang dimiliki oleh Persatuan Cina Malaysia, memudahkan interaksi yang kerap antara mereka. Lawatan wartawan bersubsidi ke Xinjiang: Pelbagai program yang membawa wartawan Malaysia melawat China dan kadangkala termasuk Xinjiang, walaupun perjalanan program-program ini dihentikan gara-gara sekatan perjalanan akibat daripada pandemik COVID-19. Dari 22 hingga 27 Februari 2019, akhbar berbahasa Inggeris The Star dan akhbar berbahasa Melayu Sinar Harian telah dijemput oleh China International Publishing Group, sebuah organisasi penerbitan bahasa asing milik CCP untuk mengembara ke China sebagai sebahagian daripada program Jelajah China Elit ASEAN bersama dengan wartawan-wartawan dari Indonesia.64 Selepas daripada perjalanan itu, CRI Malaysia dan China Daily memetik Asmaliza Binti Mansor, penolong editor di Sinar Harian, sebagai suatu kenyataan pemeliharaan baik masjid di Xinjiang, menyokong dakwaan Beijing bahawa umat Islam mempunyai tempat untuk menunaikan ibadah dan bebas untuk mengamalkan agama mereka di sekitar negara China.65 Asmaliza juga dipetik sebagai berkata bahawa lawatan itu membolehkannya melihat Xinjiang sebagaimana yang sedia ada iaitu berbeza dari laporan negatif yang pernah ditemuinya sebelum ini.66 Dia menerbitkan sekurang-kurangnya dua helai artikel dalam akhbar Sinar Harian tentang perjalanan tersebut yang mana sebahagian besarnya menyampaikan perkara penting yang dibuat oleh pegawai China.67 Bagi pihaknya, Sinar Harian agak kritikal terhadap peranan China dalam menindas etnik Uyghur dan meneruskan liputan kritikalnya mengenai China selepas perjalanan tersebut. Seorang lagi peserta dalam perjalanan yang sama dari The Star juga menulis sebuah karya yang menggembar-gemburkan aspek positif kehidupan di Xinjiang.68 Pada Julai 2019, saluran berbahasa Cina iaitu Sin Chew Daily telah dijemput oleh China Daily bersama sembilan wartawan dari tujuh negara Asia yang lain untuk melawat Xinjiang.69 Selepas daripada perjalanan itu, Sin Chew Daily menerbitkan artikel yang mengulangi naratif utama media negara China mengenai Xinjiang, termasuk menghadiri "pusat vokasional" adalah dilakukan secara sukarela dan bahawa peserta kem telah disembuhkan daripada kecenderungan pengganas (terorrist tendencies), dan bahawa tiada pengurangan dalam berdoa gara-gara dasar kerajaan China.70 Dari tarikh 14 sehingga 22 Julai 2022, wartawan dari The New Straits Times telah pergi ke Xinjiang atas jemputan Pejabat Penerangan Majlis Negeri China bersama wartawan-wartawan dari 24 negara lain.71 Selepas perjalanan tersebut, seorang wartawan, Khairah N. Karim telah menulis satu artikel yang mendakwa Uyghur menghadiri kem pendidikan semula secara sukarela.72 Liputan New Straits Times mengenai Xinjiang pada umumnya bersifat bercampur-aduk tanpa perubahan yang ketara selepas perjalanan-perjalanan tersebut. Sokongan politik dan butir bicara PKC yang diperbesarkan: Parti politik Malaysia sering menyokong naratif negera China dan mengulangi naratif tersebut kepada khalayak tempatan. United Malays National Organisation (UMNO)—parti dominan bagi kebanyakan sejarah Malaysia, dan parti pemerintah semasa sebagai ahli terbesar gabungan Barisan Nasional—secara relatifnya bersifat pro-China sejak kemunculan skandal 1MDB pada tahun 2015 yang boleh dikaitkan sebahagian besarnya kepada keperluan yang terhasil untuk pelaburan. Laluan Rel Pantai Timur yang dibiayai China menjadi isu kempen utama untuk UMNO pada ketika itu.73 Pada Disember 2021, Perdana Menteri Ismail Sabri telah mengesahkan sokongannya terhadap penyertaan Malaysia dalam BRI dan ECRL khususnya.74 Tan Kok Wai, pengerusi Parti Tindakan Demokratik (DAP) majoriti Cina sehingga Mac 2022, dilantik sebagai utusan rasmi ke China pada Ogos 2018 dan dalam kapasiti tersebut telah membuat banyak kenyataan yang dilihat sebagai percubaan untuk memperbaiki persepsi orang ramai terhadap China dalam Malaysia, yang dipetik daripada saluran-saluran tempatan.75 DAP adalah komponen utama pakatan pemerintah yang berkuasa dari 2018-2020. Pada Oktober 2019, utusan rasmi tersebut telah menyokong ketua pegawai eksekutif Majlis Perniagaan Malaysia-China yang dikaitkan dengan DAP yang menerbitkan buku komik pro-Belt and Road Initiative (Inisiatif Belt and Road for Win-Winism) yang telah menyamakan sokongan untuk Uyghur dengan “radikalisme.” Menteri Kewangan Malaysia ketika itu juga memberikan sokongan tersirat dengan menulis pengenalan kepada buku tersebut. Walau bagaimanapun, respon orang ramai mulai timbul selepas penerbit mengedarkan komik propaganda itu ke sekolah-sekolah menyebabkan kerajaan menyekat penerbitannya.76 Tidak ketinggalan, pada Jun 2019, respon orang ramai di kalangan rakyat Malaysia tercetus selepas menteri Hal Ehwal Islam Mujahid Yusof Rawa yang sekembalinya dari Xinjiang telah menyifatkan kem tahanan Uyghur yang beliau lawati sebagai "pusat latihan dan vokasional."77 Pada tahun 2021, Tan Kok Wai berkata bahawa orang Islam tempatan telah mengalami salah faham terhadap naratif mengenai Xinjiang dan mengesahkan sokongan DAP terhadap BRI dan untuk kerjasama yang lebih mendalam dengan PKC. 78 Kempen Maklumat yang Salah (Disinformasi).

Untuk tujuan laporan ini, ‘disinformasi’ atau maklumat yang salah ialah penyebaran dengan sengaja kandungan palsu atau mengelirukan, terutamanya dengan melibatkan diri dalam aktiviti tidak sahih (seperti melalui akaun palsu) di platform media sosial secara global. Malaysia mempunyai sejarah panjang dalam usaha pelakon politik untuk memanipulasi pendapat umum dalam talian melalui aktiviti “cybertroopers” – troll, penggodam dan pengulas dalam talian yang bersekutu dengan tokoh politik utama – atau taktik rahsia lain.79 Negara tersebut telah menjadi pusat kepada beberapa kempen maklumat yang salah utama bahasa Cina yang mungkin didalangi oleh Beijing atau sekutu politiknya. Tiada kempen maklumat yang salah yang disasarkan kepada bahasa lain di Malaysia.

Kempen salah maklumat pro-Beijing sering mengambil bahan berulang mereka terus dari "ladang kandungan" bahasa Cina.80 Laporan Majlis Atlantik 2020 mendapati bahawa beberapa ladang ini berpangkalan di Malaysia dan menyasarkan khalayak Malaysia.81 Satu ladang kandungan, yang digelar “Qiqu,” menganjurkan kandungan yang dapat dijejaki rapat dengan topik perbincangan oleh kerajaan China dan diedarkan merentasi akaun, halaman dan kumpulan Facebook berbahasa Cina yang kelihatannya memberi tumpuan terhadap politik Malaysia. Pada 25 dan 30 September 2020, dua puluh lima halaman Facebook berbeza dengan lebih 1.5 juta pengikut secara serentak menyiarkan kandungan yang sama daripada Qiqu yang memaparkan politik Amerika Syarikat sebagai huru-hara.82 Ini menunjukkan skala yang boleh dicapai oleh kempen pembohongan tingkah laku tidak sahih yang telah diselaraskan, tetapi kempen itu akhirnya menerima penglibatan yang sangat sedikit daripada pengguna Malaysia.

Penapisan dan ugutan

Kelihatan sikap berjaga-jaga dan juga penapisan kendiri diambil terhadap liputan berita berkaitan yang berkaitan dengan China di Malaysia dan berlaku paling ketara dalam kalangan media berbahasa Cina. Enam wartawan media berbahasa Cina yang dihubungi untuk kajian ini ternyata enggan ditemu bual. Menurut seorang bekas wartawan, media Cina tempatan dahulunya "lebih bebas" sebelum Media Chinese International (MCIL) mula membeli cawangan ini pada 2008. 83

Insiden-insiden yang melibatkan tekanan atau tindakan balas terhadap cawangan yang mengkritik PKC juga boleh mengambil langkah untuk mengukuhkan penapisan kendiri:

Tekanan di sebalik tabir daripada kedutaan: Menurut temu bual dengan wartawan yang berpangkalan di Malaysia pada September dan Oktober 2021, kumpulan WhatsApp kedutaan China untuk media telah menyediakan talian komunikasi secara terus untuk diplomat China menzahirkan rasa tidak berpuas hati dengan sebarang laporan media.84 Walau bagaimanapun, apa yang lebih berkemungkinan berlaku ialah pihak kedutaan akan memanggil pengurusan atasan saluran media yang berkaitan untuk menyatakan rasa tidak puas hati, disertai dengan ugutan untuk menarik semula iklan-iklan sekiranya tuntutan-tuntutan tertentu tidak dipatuhi.85 Laman web Malaysiakini disekat di China: Menurut data yang dikumpul oleh kumpulan antipenapisan GreatFire.org, pada akhir tahun 2019, sistem penapisan laman web China (dikenali sebagai Great Firewall) telah menyekat akses ke laman web portal berita dalam talian iaitu Malaysiakini. Sehingga Jun 2022, laman web portal berita tersebut masih lagi disekat.86 Walau bagaimanapun, seorang wartawan Malaysiakini menyatakan bahawa saluran tersebut telah berjaya menghasilkan laporan siasatan-siasatan yang bersifat kritikal terhadap pengaruh China serta kurang terdedah kepada tekanan ekonomi daripada pelakon pro-Beijing kerana portal berita tersebut tidak bergantung kepada hasil pengiklanan China.87 Kementerian Malaysia menafikan lesen kepada saluran bahasa Cina yang kritis: The Epoch Times, sebuah akhbar yang mengkritik kerajaan China yang diasaskan oleh pengamal Falun Gong88 telah memohon dan juga telah ditolak beberapa kali untuk mendapatkan permit bagi edisi Malaysia-nya. Percubaan terbaru adalah pada Mei 2019 dan telah ditolak pada September 2019. Komunikasi rasmi daripada Kementerian Dalam Negeri telah memberikan justifikasi terhadap penolakan itu dengan bagi melindungi hubungan baik dengan Beijing, yang mana telah menyatakan, “Keputusannya adalah … [untuk] mengekalkan hubungan dua hala dengan Republik Rakyat China.”89 Kawalan ke atas infrastruktur pengedaran kandungan

Syarikat yang berpangkalan di China tidak mempunyai kehadiran (presence) dalam infrastruktur televisyen digital Malaysia, tetapi firma lain yang mempunyai hubungan rapat dengan PKC mempunyai kehadiran dalam sektor media sosial dan telefon mudah alih lalu mewujudkan potensi untuk terdedah kepada manipulasi di masa hadapan.

Melihatkan kepada jumlah penutur bahasa Cina yang banyak menetap di Malaysia, WeChat yang dimiliki oleh syarikat teknologi Tencent yang berpangkalan di PRC serta mempunyai hubungan rapat dengan CCP merupakan aplikasi yang sangat popular di Malaysia. Hampir 28 peratus netizen Malaysia menggunakan WeChat pada tahun 2021, menjadikannya aplikasi komunikasi keempat paling lazim digunakan pada tahun 2020.90 Untuk satu tempoh masa, kedua-dua komuniti berbahasa Cina dan Melayu menggunakan WeChat sebagai alternatif kepada WhatsApp yang lebih popular, tetapi sebaik sahaja Telegram menjadi popular, aplikasi tersebut mulai menarik pengguna Melayu yang menggunakan WeChat dan menjadikan WeChat digunakan terutamanya oleh masyarakat Cina sahaja. Penapisan terhadap WeChat versi Tanah Besar China telah didokumentasikan dengan baik dan segala akaun rasmi termasuk yang berada di luar China haruslah didaftarkan di China dan oleh itu tertakluk pada sekatan penapisan China.91 Lapan akaun WeChat yang disasarkan khusus kepada khalayak Malaysia yang disemak oleh Freedom House di luar Tanah Besar China mengekalkan sebahagian besar naratif pro-Beijing mengenai pelbagai topik termasuk Xinjiang, BRI, COVID-19 dan Taiwan.92 Ini termasuk akaun Oriental Daily, yang menerbitkan beberapa artikel kritikal Beijing di laman webnya semasa tempoh liputan. Di Malaysia, walau bagaimanapun, sekatan penapisan pada WeChat mungkin mempunyai kesan terhad, kerana pengguna WeChat Cina-Malaysia melaporkan bahawa mereka tidak mungkin menggunakan aplikasi tersebut untuk mencari maklumat dan sebahagian besarnya menggunakan aplikasi tersebut untuk berkomunikasi dengan rakan dan orang tersayang.93

Aplikasi berasaskan PRC lain yang lazim digunakan juga telah meningkatkan keterdedahan terhadap kelemahan (vulnerability) Malaysia iaitu terhadap potensi untuk dimanipulasi. Pada tahun 2021, TikTok, anak syarikat global syarikat media sosial ByteDance yang berpangkalan di Beijing merupakan aplikasi ketujuh paling banyak dimuat turun di Malaysia.94 Bigo, aplikasi penstriman langsung ialah aplikasi yang menduduki tangga kelima, dan Dong Bao, aplikasi agregator berita berada di tangga keenam.95 Kebanyakan ahli politik di Malaysia mempunyai akaun TikTok, termasuk Menteri Kesihatan iaitu Khairy Jamaluddin; ahli parlimen Syed Saddiq; dan bekas Perdana Menteri iaitu Mahathir dan Muhyiddin.96 Terdapat beberapa kes yang didokumentarkan di seluruh dunia dalam beberapa tahun kebelakangan ini di dalam TikTok yang merendah-rendahkan atau memperkecilkan kandungan sensitif politik, termasuk kandungan yang melanggar garis panduan penapisan domestik China walaupun syarikat tersebut kemudiannya melaporkan bahawa kesilapan tersebut telah dibetulkan.97 Laporan media dari Jun 2022 berdasarkan mesyuarat TikTok yang dibocorkan telah menimbulkan kebimbangan bahawa kenyataan yang dibuat oleh ByteDance mengenai privasi data pengguna AS adalah palsu dan secara lebih meluas mempersoalkan kenyataan lain yang dibuat oleh syarikat berkenaan dasar polisi-polisi mereka.98

Huawei, sebuah lagi syarikat berasaskan PRC yang mempunyai hubungan kukuh dengan CCP dan rekod penyediaan teknologi penapisan dan pengawasan kepada kerajaan China dan kerajaan asing99 yang lain telah menguasai 13.8 peratus pasaran telefon mudah alih Malaysia.100 Ia juga telah lama menjadi pembekal utama modem internet di Malaysia. Xiaomi, sebuah syarikat yang berpangkalan di PRC menyumbang 11 peratus daripada pasaran Malaysia.101 Pada tahun 2021, audit keselamatan oleh kerajaan Lithuania menemui senarai hitam penapisan yang tersembunyi pada peranti Xiaomi dalam bahasa Cina dan Inggeris yang mengandungi istilah yang mungkin sensitif kepada PKC, serta istilah yang lebih luas berkaitan hak asasi manusia, agama dan demokrasi; senarai tersebut telah dikemas kini secara berkala tetapi tidak aktif pada masa penyiasatan.102 Pembekal China secara kolektif menyediakan kira-kira separuh daripada semua telefon mudah alih di Malaysia.103

Tiada bukti semasa tempoh liputan mengenai penapisan politik atau manipulasi kandungan pada aplikasi atau peranti China yang menggunakan teknologi China di Malaysia. Selain itu, Malaysia telah memilih syarikat Sweden iaitu Ericsson untuk membangunkan rangkaian tanpa wayar generasi kelima negara (5G), dan demikian telah mengurangkan kebimbangan mengenai risiko keselamatan menggunakan peralatan Huawei dalam infrastruktur kritikal. 104

Penyebaran norma, taktik atau model tadbir urus media PKC

Wartawan Malaysia sangat skeptikal terhadap kerajaan China dan implikasi terhadap kawalan ke atas medianya.105 Seorang ahli akademik berhujah bahawa "tiada media tempatan akan mencari media China untuk menjalani latihan”.106

Walaupun begitu, terdapat rekod bahawa beberapa wartawan dari Malaysia yang pergi ke China untuk menjalani latihan profesional107 dan terdapat rekod bahawa parti politik utama Malaysia termasuk MCA telah menerima latihan daripada PKC mengenai topik seperti "pengurusan media."108 Walau bagaimanapun, tiada bukti bahawa latihan ini telah menghasilkan perubahan dalam liputan yang dilakukan, amalan kewartawanan, atau peningkatan rasa hormat kepada kerajaan China.

Terdapat penulisan akademik dibiayai oleh Kementerian Pengajian Tinggi yang telah meneliti "undang-undang anti-berita palsu" di China sebagai sebahagian daripada analisis pelbagai negara untuk memahami bagaimana Malaysia boleh bertindak balas dengan lebih baik kepada maklumat yang salah tetapi tidak mengesyorkan bahawa kerajaan Malaysia mengikuti mana-mana aspek tertentu model Cina tersebut.109

Media diaspora Cina

Malaysia adalah rumah kepada diaspora Cina yang besar dan landskap bagi media berbahasa Cina. Melihatkan kepada saiz dan kepentingan diaspora Cina dan sektor media bahasa Cina, analisis topik ini telah dimasukkan ke dalam bahagian di atas laporan ini.

Ketahanan dan tindak balas tempatan Ketahanan asas media Kapasiti media untuk menjalankan siasatan yang semakin meningkat, terutamanya dalam talian: Walaupun Malaysia tidak mempunyai budaya atau sejarah kewartawanan yang bersifat penyiasatan, badan pemerhati dalam bidang kewartawanan ini semakin berkembang. Kerajaan Malaysia telah lama menjerat media tradisional melalui penggunaan kuasa politik terhadap rejim pelesenannya. Penyebaran akses internet telah menimbulkan landskap media yang lebih pelbagai dan laman web berita alternatif, walaupun mereka menghadapi potensi atau terdedah kepada risiko untuk didakwa di bawah (akta) hasutan dan undang-undang lain. Pada tahun 2010, wartawan penyiasat Clare Rewcastle Brown yang mengasaskan Radio Free Sarawak dan Sarawak Report iaitu saluran media telah memfokuskan siasatan beliau kepada isu rasuah dan alam sekitar. Contoh ketara yang lain termasuklah impak media secara kolektif iaitu The Fourth dan Media Rakyat sebagai saluran dalam talian yang bertujuan untuk menyediakan pelbagai maklumat tentang politik Malaysia bagi meningkatkan kebebasan dalam menyebarkan dan memperolehi maklumat.110 Pada tahun 2015, penerbitan dan perniagaan The Edge telah digantung oleh kerajaan Malaysia disebabkan oleh liputan penyiasatannya terhadap skandal 1MDB.111 Komuniti kebebasan akhbar yang rancak: Malaysia mempunyai sektor pertubuhan bukan kerajaan (NGO) yang bertenaga merangkumi beberapa organisasi advokasi kebebasan akhbar dan badan pemerhati seperti Pusat Kewartawanan Bebas (CIJ), AmerBON dan Gerakan Media Merdeka (GERAMM). GERAMM adalah sebahagian daripada inisiatif pelbagai pihak untuk meningkatkan pembiayaan bagi laporan-laporan bersifat penyiasatan di Malaysia.112 Satu lagi inisiatif yang meyakinkan ialah Pendidikan Media Untuk Semua, sebuah gerakan nasional yang bertujuan untuk meningkatkan literasi media di seluruh negara dan mengukuhkan daya tahan terhadap penyebaran maklumat yang salah.113 Organisasi ini mempunyai sedikit tumpuan khusus di China, jika ada, tetapi mereka menyumbang kepada pembangunan daya tahan media yang lebih luas dan boleh menyatukan pembangunan pengetahuan mengenai media PKC dengan mudah ke dalam kerja-kerja mereka di masa hadapan. Had ke atas pelaburan terhadap media asing: Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 hanya membenarkan syarikat tempatan yang diperbadankan di Malaysia untuk memohon lesen penyiaran dan kerajaan mengenakan peratusan kapital terhadap pemilikan asing (lazimnya mencecah sehingga 49 peratus terhadap pemilikan asing) kepada kebanyakan lesen yang dikeluarkan.114 Daya tahan media khusus China Peningkatan dalam penyelidikan dan kesedaran tentang pengaruh China dan PKC: Terdapat semakin banyak usaha untuk mendedahkan dan memperbaiki usaha pengaruh media China. Seorang bekas wartawan Malaysiakini menyatakan bahawa saluran tersebut mempunyai pendirian yang jelas untuk tidak menghadiri sebarang acara tajaan negara China seperti latihan dan sesi media tertutup. 115 Para wartawan telah melaporkan beberapa isu yang berkaitan dengan pengaruh PKC di Malaysia, terutamanya berkaitan dengan penciptaan bandar raya China yang terkurung, pembangunan hartanah yang ditujukan kepada pendatang China dan pelaburan China yang semakin meningkat di bawah BRI.116 Terdapat kerja yang agak terhad mengenai pengaruh media PKC secara khusus walaupun pada Januari 2020, Malaysiakini membuat liputan mengenai laporan Freedom House mengenai pengaruh media global Beijing dan menerbitkan pendedahan mengenai maklumat yang salah berkaitan Hong Kong pada Ogos 2021.117 Selain itu, ahli akademik turut memberi perhatian yang semakin tinggi kepada isu pengaruh Cina. Sebagai contoh, Ngeow Chow Bing, pengarah Institut Pengajian China di Universiti Malaya, telah menulis secara meluas tentang pengaruh China di Asia Tenggara dan Malaysia dalam beberapa tahun kebelakangan ini.118 Bagaimanapun, seorang ahli akademik Malaysia yang sering memberi tumpuan kepada negara China menyatakan bahawa Ngeow lebih kerap dipetik dalam media asing berbanding media tempatan.119 Keraguan orang ramai terhadap naratif negara China, termasuk di Xinjiang, Laut China Selatan: Orang ramai Malaysia sebahagian besarnya ragu-ragu dengan mana-mana naratif yang dipacu negara terutamanya yang datang dari China. Dalam satu contoh, terdapat tindak balas yang ketara pada Disember 2019 selepas duta China menulis artikel dalam The Star menentang dakwaan Barat mengenai pencabulan hak asasi manusia di Xinjiang yang diterbitkan semula oleh pelbagai saluran media di Malaysia.120 Beberapa para intelektual Muslim terkemuka menjawab penulisan artikel tersebut dengan memberi komentar seperti “How much do they pay you?” dan “Shame on you for this Chinese propaganda.”.121 Islamic Renaissance Front (IRF), sebuah badan pemikir untuk memperkasakan belia dan mempromosikan wacana intelektual Muslim telah menyelar saluran yang membawa penulisan tersebut dengan mengatakan mereka "taksub dengan cuba menerbitkan sesuatu yang positif tentang China." 122 Terdapat tindak balas yang sama terhadap Menteri Hal Ehwal Islam Malaysia pada Jun 2019, selepas beliau menyifatkan kem tahanan Uyghur yang beliau lawati di Xinjiang sebagai "pusat latihan dan vokasional."123 Pada Oktober 2019, terdapat kritikan popular terhadap buku komik yang menggambarkan Uyghur sebagai pelampau radikal. Kegemparan isu tersebut telah menyebabkan kerajaan Malaysia menggunakan undang-undang dalam Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1984 (Printing Presses and Publications Act 1984) untuk menyekat penerbitan buku komik tersebut atas alasan ia boleh menggalakkan perpecahan di kalangan kumpulan etnik dan bangsa yang berbilang kaum di Malaysia.124 Contoh lain mengenai keraguan orang ramai termasuklah menolak media hiburan, walaupun hal ini ada kalanya disertai dengan faktor penapisan. Pada Oktober 2019, netizen Malaysia bersorak gembira apabila filem animasi Amerika Abominable telah disekat daripada tayangan di layar tempatan kerana ia menunjukkan peta termasuk “garisan sembilan sempang” (“nine-dash line”)—gelung luas yang menggambarkan tuntutan Beijing di Laut China Selatan yang telah dicabar oleh negara lain termasuk Malaysia.125 Begitu juga pada November 2021 apabila filem China Battle at Changjin Lake telah dinafikan tayangan di layar tempatan selepas terdapatnya bantahan awam bahawa filem tersebut mengandungi unsur "mempromosikan komunisme."126 Pada Oktober 2021, penyanyi rap Malaysia-Cina, Namewee telah mengeluarkan video musik yang mempersendakan tapisan negara China dan troll dalam talian yang disokong oleh PKC yang dikenali sebagai “little pinks” yang diterima baik oleh netizen di Malaysia dan di seluruh diaspora China global (walaupun ia mengandungi beberapa unsur imej perkauman).127 Video musik itu kemudiannya telah disekat di negara China.128 Kepelbagaian sumber untuk liputan China: Kebanyakan saluran media utama Malaysia membawa cerita daripada saluran antarabangsa yang mengkritik tingkah laku PKC di dalam dan luar negara.129 Malah saluran yang sejajar secara editorial Beijing atau sumber tersebut dari media negara China iaitu The Star juga telah menerbitkan semula artikel daripada agensi berita antarabangsa.130 The Star mengekalkan pejabat di Beijing, memberikannya kapasiti untuk melaporkan secara bebas dari dalam China.131 Media bahasa Cina yang umumnya pro-Beijing juga telah membuat liputan terhadap kritikan antarabangsa ke atas dasar kerajaan China. Pada tahun 2021, Sin Chew Daily telah menerbitkan artikel tentang laporan Freedom House mengenai penindasan trans-nasional yang dilakukan oleh pelakon kerajaan China.132 Artikel tersebut yang menyampaikan perkara penting daripada laporan itu kemudiannya memasukkan petikan pendek dari Kementerian Luar China yang menyatakan bahawa Freedom House memandang China dengan "kaca mata berwarna" (“tinted glasses”). Kajian Freedom House terhadap enam penulisan kertas kerja berbahasa Cina bukan milik MCIL mendedahkan corak yang sama.133 Salah satu kertas kerja yang disemak ialah Malaysiakini versi Cina yang liputannya serupa dengan versi bahasa Inggerisnya.134 Kenyataan bersifat kritikal daripada pemimpin politik: Ahli-ahli politik telah mengkritik dasar kerajaan China dengan begitu kerap dan terbuka. Sebagai tambahan kepada kempen meluas Mahathir dalam menentang perjanjian pelaburan China yang dikatakan sebagai "penjajah", pegawai tertinggi dari DAP majoriti Cina pula telah mengkritik percubaan untuk memutihkan (whitewash) tindakan Beijing di Xinjiang dan menjauhkan diri mereka daripada unsur parti yang mengulangi naratif propaganda China.135 Sebagai contoh, beberapa ahli parlimen DAP mengecam komik Belt and Road Initiative for Win-Winism yang menggambarkan Uyghur sebagai radikal.136 P. Ramasamy, Timbalan Ketua Menteri negeri Pulau Pinang yang bersekutu dengan DAP, telah mengkritik tindak balas kerajaan Malaysia yang bersifat suam-suam kuku terhadap jenayah kekejaman PKC di Xinjiang.137 Parti Islam Malaysia (PAS) secara lantang telah mengutuk dan mengecam penindasan terhadap umat Islam di Xinjiang.138 Selain itu, Kementerian Luar Negara pula telah menjadi lebih kuat dalam menyatakan bantahan terhadap pencerobohan China di perairan wilayah Malaysia di Laut China Selatan.139 Kelemahan Akhbar partisan dan pengaruh kerajaan: Kebanyakan akhbar dan penyiaran awam dikawal secara tidak langsung oleh parti politik atau sekutu mereka dan tiada undang-undang yang mengawal pemilikan bersifat partisan terhadap media. Persatuan Cina Malaysia adalah pemegang saham terbesar The Star, manakala Berita Harian dan New Straits Times dikaitkan dengan UNMO. Di samping itu, Menteri Dalam Negeri mempunyai kuasa untuk menggantung atau membatalkan lesen penerbitan akhbar demi kepentingan dan ketenteraman awam atau untuk mengenakan syarat sekatan ke atas pelesenan, seperti melarang penerbitan naskhah dalam bahasa Melayu atau mengehadkan pengedaran akhbar yang berkaitan dengan parti kepada parti politiknya yang berkaitan.140 Peraturan ini memberi kelonggaran luas kepada ahli politik dan menteri pro-Beijing untuk menapis kritikan media terhadap sekutu mereka di Beijing. Malaysia juga tidak mempunyai undang-undang terhadap pemilikan silang ke atas media-media.141 Undang-undang, intimidasi, menggalakkan penapisan kendiri: Akta Komunikasi dan Multimedia (CMA) dan Akta Hasutan yang bersifat memberikan kekangan dan sekatan masing-masing telah berkuat kuasa sejak 1998 dan 1948. Parti politik negara juga mempunyai sejarah yang panjang dalam berusaha mengawal naratif melalui pemilikan media menjelang musim pilihan raya. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini dan terutamanya sejak tahun 2020, wartawan dan media Malaysia telah menghadapi provokasi undang-undang yang semakin lama semakin meningkat. Pada Februari 2021, Malaysiakini, akhbar dalam talian bebas paling popular di negara ini didapati bersalah atas kesalahan menghina mahkamah tertinggi Malaysia kerana telah menyiarkan lima komen pembaca yang menyentuh tentang badan kehakiman negara.142 Pada tahun 2021, Malaysia mengisytiharkan undang-undang Anti-berita Palsu yang digunakan sebagai justifikasi untuk menahan wartawan.143 Jurang dalam ketelusan dan pengawalseliaan kendiri media: Ketelusan (transparency) media wujud pada tahap tertentu; nama pemegang saham dan pengarah boleh ditentukan melalui carian Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) yang mudah tetapi penggunaan proksi mungkin menyukarkan beberapa kes untuk menentukan pemilik sebenar syarikat media.144 Pasaran dalam talian juga dikecualikan daripada peraturan yang melibatkan ketelusan.145 Kandungan media negara China sering dilabelkan dengan pasaran tempat ia berasal, tetapi pasaran tersebut lazimnya tidak dinyatakan secara jelas bahawa ia terikat dengan kerajaan China. Sesetengah kandungan media negara China tidak dilabelkan, terutamanya yang dipaparkan dalam media bahasa Cina.146 Malaysia tidak mempunyai majlis akhbar; negara tersebut sedang dalam proses membangunkan mekanisme untuk memberikan perlindungan terhadap media dengan lebih kukuh dan lebih bebas tetapi malangnya inisiatif ini telah dihentikan buat sementara selepas peralihan kerajaan berlaku pada awal tahun 2020.147 Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) yang ditubuhkan oleh Akta Komunikasi dan Multimedia dengan “ kuasa untuk menyelia dan mengawal selia aktiviti komunikasi dan multimedia di Malaysia,” pula tidak mempunyai kebebasan mutlak dan masih tertakluk kepada pengawasan di bawah kementerian.148 Impak dan pendapat awam

Tinjauan baru-baru ini menunjukkan peningkatan tahap kewaspadaan dan sifat skeptikal responden Malaysia terhadap motif kerajaan China di rantau ini dan antarabangsa sejak tahun 2019 walaupun mereka turut menyatakan penghargaan ke atas sokongan daripada China semasa pandemik COVID-19 melanda. Sebelum tahun 2019, rakyat Malaysia telah memberikan penarafan yang tinggi kepada China melalui satu pengundian awam.149

Tinjauan oleh Pusat Kajian ASEAN dan Institut ISEAS-Yusof Ishak mendapati bahawa 58 peratus responden Malaysia mempunyai sedikit atau tidak langsung yakin bahawa "China akan 'melakukan perkara yang betul' untuk menyumbang kepada keamanan, keselamatan, kemakmuran dan tadbir urus global" pada tahun 2021 dan telah meningkat daripada 50 peratus pada tahun 2020.150 Walaupun 64 peratus responden menganggap bantuan China sebagai faktor utama pemulihan daripada wabak COVID-19, hampir 80 peratus responden bimbang tentang pengaruh strategik kerajaan manakala 63 peratus responden bimbang dengan pengaruh ekonomi negara, dan 63 peratus lagi mempunyai kebimbangan yang kuat tentang jejak negara China yang semakin meningkat di Laut China Selatan.151

Apabila ditanya mana satu daripada lima kenyataan yang paling mencerminkan "pandangan mereka tentang kemunculan semula China sebagai kuasa besar berkenaan dengan Asia Tenggara" pada tahun 2021, 45 peratus responden Malaysia menjawab bahawa China adalah kuasa revisionis yang berusaha untuk menjadikan Asia Tenggara sebahagian daripada sfera pengaruhnya, meningkat daripada 41 peratus responden pada tahun 2020.152 Hampir tiada responden menjawab bahawa China adalah kuasa yang "jinak dan baik hati".153 Apabila ditanya pada tahun 2021 apakah yang perlu dilakukan oleh ASEAN jika terpaksa memilih antara Beijing dan Washington, 53 peratus responden Malaysia memilih Washington (meningkat daripada 39 peratus pada tahun 2020) berbanding 47 peratus yang memilih China (turun daripada 60 peratus pada tahun 2020), menunjukkan suatu perubahan dramatik terhadap pilihan peribadi masing-masing dalam tempoh satu tahun.154

Trajektori Masa Hadapan

Berikut adalah potensi perkembangan yang berkaitan dengan pengaruh media Beijing di Malaysia yang perlu dipantau dengan teliti oleh kerajaan, wartawan dan masyarakat sivil pada tahun-tahun akan datang.

Peralihan komuniti pro-Beijing di tengah-tengah politik yang tidak stabil: Konteks politik Malaysia yang tidak menentu telah melahirkan tiga kerajaan dalam tempoh tiga tahun. Sekiranya gabungan pimpinan UMNO terus berkuasa, adalah perlu diperhatikan bahawa kemungkinan berlau peralihan terhadap liputan di kalangan saluran berita ke arah layanan yang lebih mesra terhadap Beijing. Naratif tentang Laut China Selatan: Ketika ketegangan terus meningkat berhubung isu wilayah di Laut China Selatan, media tempatan telah berhati-hati untuk tidak mencemarkan nama negara China dalam pada tetap menghormati sentimen tempatan terhadap wilayah Malaysia. Memandangkan isu ini semakin meruncing, saluran media mungkin berasa terdorong untuk menjadi lebih kritis terhadap China. Kedutaan China atau pelakon tempatan mungkin merasakan terdapatnya keperluan untuk mengenakan tekanan yang lebih besar kepada pemilik media dan wartawan untuk menyokong kedudukan Beijing atau mengelakkan daripada sebarang laporan yang bersifat kritikal. Kerajaan China merayu kepada pemimpin agama dan kumpulan: Terdapat insentif yang besar untuk PKC dalam meyakinkan pemimpin agama di Malaysia yang majoritinya beragama Islam bahawa Uyghur tidak ditindas di Xinjiang dan bahawa Islam berkembang dengan baik di China. Usaha sedemikian telah diperhatikan di Indonesia, satu lagi negara majoriti Islam di rantau ini. Peningkatan potensi dalam taktik rahsia: Menyedari tentang kelemahan media atau pegawai yang dianggap menyokong PKC secara terbuka, pelakon berkaitan negara China mungkin meningkatkan penggunaan cara pengaruh yang lebih rahsia dan tidak secara langsung sepertimana yang disokong oleh PKC atau kempen maklumat salah dan pengaruh pro-Beijing, atau menggunakan intimidasi melalui kumpulan pemesejan peribadi.

On Malaysia

See all data, scores & information on this country or territory.

See More
  • Global Freedom Score

    50 100 partly free
  • Internet Freedom Score

    59 100 partly free